GRADIMO SA MANJE CO2

Šta je ugrađeni ugljen-dioksid?

Izgrađeno okruženje odgovorno je za generisanje približno 40% globalnih emisija GHG gasova povezanih sa energijom, a 11% generiše se proizvodnjom materijala (IEA 2019). U zgradama i građevinama, emisije gasova staklene bašte ili „uticaji ugljenika“ mogu se podeliti u dve kategorije:

• - operativni ugljen-dioksid (koji se pripisuje operativnoj potrošnji energije tokom životnog veka zgrade)
• - ugrađeni ugljen-dioksid (EC) (pripisan građevinskom materijalu, što uključuje uticaje od vađenja materijala , proizvodnja i transport, kao i izgradnja zgrada, održavanje, zamena građevinskih delova, rušenje / dekonstrukcija i odlaganje).

Očekivani uticaj

Rast globalne urbane populacije pokreće gradnju bez presedana, što rezultira ugrađenim emisijama ugljendioksida samo iz novih zgrada do preko 20 gigatona do 2060. Ako ovome dodamo i izgradnju infrastrukture i obnovu, emisija ugljen-dioksida do 2060. godine preći će 230 gigatona.

Sve prognose govore da će do 2050.godine ugrađeni ugljen-dioksid biti odgovoran za polovinu celokupne emisije ugljn-dioksida iz zgradarstva što će predstavljati veliku pretnju da će on “ pojesti” veliki deo preostalog “ budžeta” za ugljen-dioksid na kome počivaju optimistični klimatski scenariji .

Ugrađeni ugljenik ima kratkoročni klimatski uticaj. Ako se energetske mreže dekarbonizuju, ugrađeni ugljenik iz novih zgrada takođe može ostati glavni pokretač dugoročnih emisija. Kako zgrade postaju energetski efikasnije i koriste više obnovljivih izvora energije, proporcionalni udeo ugrađenog ugljenika raste.

Kao glavni sektori koji doprinose globalnim emisijama gasova staklene bašte (GHG), zgrade i infrastruktura moraju se brzo dekarbonizovati pre 2050. godine kako bi se ispunili globalni ciljevi smanjenja GHG (IPCC 2018).

Vizija dekarbonizacije

Svetski savet za zelenu gradnju (WorldGBC ) 2016. započeo je svoju Globalnu kampanju “Advancing Net Zero” usmerenu prema ispunjavanju zahteva Sporazuma o klimi iz Pariza . Kampanja je razvila principe visokog nivoa:

• Da sve nove zgrade, infrastruktura i renoviranii objekti do 2030.godine imaju 40% manje ugrađenog ugljendioksida , a sve nove zgrade imaju emisiju neto nula operativnog ugljen-dioksida.
• Do 2050. godine emisija ugrađenog ugljen-dioksida u novim zgradama, infrastrukturi i renoviranim objektima treba da bude neto nula (“ net zero carbon), a sve zgrade, uključujući postojeće zgrade, moraju biti neto nula operativnog ugljen-dioksida.

Procene britanskih stručnjaka je da bi ugrađeni ugljenik većine zgrada trebao da bude u opsegu od 400 do1.000 kg CO2e po m2 /bruto unutrašnje površine.

Izračunavanje ugrađenog ugljen-dioksida

Ugrađeni/embodied (EC ) ugljendioksid se izračunava korišćenjem procene životnog ciklusa (LCA), što je postupak izračunavanja uticaja predmeta ili procesa na životnu sredinu prema standardizovanim metodama proračuna ISO 14040 (2006b) i ISO 14044 (2006c). U postojećim standardima za LCA u građevinskoj industriji, ovi rezultati uticaja na životnu sredinu kategorisani su po fazama životnog ciklusa.Standardizovani okvir za procenu životnog ciklusa zgrada definisan je prema međunarodnim standardima:

• EN 15978 Održivost građevinskih radova
• EN 15978 - Procena održivosti građevinskih radova
• EN 15804 - Deklaracije proizvoda za životnu sredinu. Ovaj standard je standard na nivou proizvoda koji ulazi u gornji standard nivoa zgrade, EN 15978
• PAS 2080 - Upravljanje ugljenikom na infrastrukturnim radovima
• RICS procena celog života ugljenika za izgrađeno okruženje

Izveštavanje

Politike i programi klimatskih promena uglavnom ne uzimaju u obzir ugrađeni ugljen-dioksid. Ne samo da je ugrađeni ugljenik značajan u proporciji ukupnog karbonskog otiska zgrada, već je u cilju smanjenja globalnih emisija GHG radi ispunjenja međunarodnih klimatske obaveze neophodno smanjenje ugrađenog ugljenika u kratkom roku.

Izveštaj je presudan za stvaranje razgovora o vrednosti i značaju ugrađenog ugljenika. U cilju stvaranja i podsticanja potražnje na tržištu za transparentnošću, poboljšanjima i verifikacijom ugrađenih smanjenja ugljen-dioksida presudno je uspostaviti sisitem izračunavnja i izveštavanja.